Mini poradnik medyczny ze specjalistycznymi poradami.

Ropne zapalenie mieszków włosowych

Ropne zapalenie mieszków włosowych jest dość częstą chorobą, której sprzyjają drobne urazy skóry, skaleczenia, zadrapa­nia, zwłaszcza w przebiegu chorób połą­czonych ze świądem. Objawia się powsta­waniem na powierzchni skóry, w ujściach mieszków włosowych, ropnych pęcherzy­ków, które po kilku dniach zasychają, two­rząc strupki. Jeśli proces zapalny utrzymu­je się i przesuwa w głąb mieszków, co manifestuje się odczynem zapalnym w otaczającej skórze oraz bolesnością, mogą powstawać ropnie i czyraki.

Wyprzenie bakteryjne

Wyprzenie bakteryjne występuje najczęś­ciej w miejscach narażonych na tarcie i działanie potu, przeważnie u osób otyłych oraz u niemowląt. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy powierzchnie skóry przylegają do siebie, np. w fałdach skóry, w pach­winach, zgięciach stawowych lub pod piersiami u kobiet.

Choroba objawia się żywym zaczerwienie­niem skóry, sączeniem, z następowym pę­kaniem i ubytkami naskórka. Tym zmianom towarzyszy początkowo świąd i pieczenie, a w miarę trwania choroby — bolesność. Powstawaniu tej choroby, której przebieg jest często przewlekły, sprzyjają przegrza­nie i zaniedbania dotyczące higieny. Cza­sem zmiany te mogą towarzyszyć cukrzy­cy, dlatego niezbędna jest konsultacja le­karska.

Liszajec

Liszajec jest jedną z najczęściej występu­jących ropnych powierzchownych chorób skóry. Choroba przenosi się przez bezpo­średni kontakt z chorym, a także za pośrednictwem przedmiotów. Może się ona łat­wo szerzyć w środowiskach dziecięcych lub młodzieżowych jak: żłobki, przedszko­la, szkoły lub internaty.

Objawy. Na lekko zaczerwienionej skó­rze, najczęściej twarzy, tworzą się wypeł­nione wydzieliną ropną pęcherze, których pokrywy wkrótce wiotczeją i pękają. Wy­dobywająca się z nich treść tworzy miodo-wożółte strupy. W ciągu kilku dni pod wpływem leczenia zmiany te ustępują, nie pozostawiając blizn.

U dzieci obserwuje się niekiedy tzw. próchnicę wczesną, która pojawia się zaraz po wy­rżnięciu się zębów, lub tzw. okrężną, kiedy szybki przebieg choroby w okolicy przy-szyjkowej doprowadza w krótkim czasie do odłamania koron zębowych. Próchnica również o wiele szybciej dochodzi do mia­zgi w zębach mlecznych niż w stałych. Bardzo podatne na proces próchnicowy są także zęby stałe, świeżo wyrżnięte, ze względu na ich nie ukończoną jeszcze mineralizację.

Szczególnie zagrożonym zębem stałym, który pierwszy ukazuje się w jamie ustnej i w którym szczególnie często stwierdza się ubytki próchnicowe, jest pierwszy ząb trzonowy. Rodzice niejednokrotnie myślą, że jest to ząb mleczny. Gdy dziecko zgłasza się do kontroli, jest już niekiedy za późno. Próchnica początkowo może pojawić się na zębach w postaci przebarwionej plamy. W tym okresie mogą wystąpić dolegliwo­ści w postaci wrażliwości na pokarmy słodkie. W późniejszym okresie dochodzi do rozpadu tkanek twardych zęba i po­wstania ubytku próchnicowego. Pojawia się reakcja na bodźce chemiczne, cieplne, szczególnie zimne, a również mechanicz­ne, kiedy do ubytku dostanie się pokarm. Jeżeli w tym okresie chory nie zgłosił się do lekarza w celu trwałego zabezpieczenia przez wypełnienie ubytku zęba, zakażenie przenika do miazgi zębowej, powodując jej zapalenie.

W chorobach skóry, jak w każdej innej chorobie, skuteczność leczenia, a czasem nawet możliwość wyleczenia zależy od wczesnego rozpoznania i rozpoczęcia le­czenia. Z tych względów przy pojawieniu się, utrzymywaniu się dłużej lub przy na­wrotach, a zwłaszcza przy znacznej boles-ności, obrzęku, rumieniu, podwyższonej temperaturze, powiększaniu się lub rozpadzie jakiejkolwiek zmiany na skórze, w skórze albo na błonach śluzowych, nale­ży zwrócić się do lekarza. Ważne to jest zwłaszcza w odniesieniu do dzieci i osób starszych oraz, gdy zmiana wystąpi w oko­licy oczu, nosa i części płciowych. Niektóre nieprawidłowe zmiany w skórze, jak np. znamiona, brodawki lub tatuaże, mogą być usuwane za pomocą prądu elek­trycznego, zamrażania, środków chemicz­nych, napromieniania lub zabiegu chirur­gicznego. Należy jednak pamiętać, że usu­wanie wszelkich zmian powinno być po­dejmowane tylko po ustaleniu przez der­matologa lub chirurga potrzeby wykona­nia zabiegu i metody, jaką należy zastoso­wać. Do wykonywania wszelkich zabie­gów są powołani i uprawnieni tylko leka­rze lub wykwalifikowani pracownicy śred­niego personelu medycznego na zlecenie i pod nadzorem lekarza. Nie należy również zwlekać z ponownym zwróceniem się do lekarza w toku leczenia, jeżeli zapisany lek czy zalecony sposób leczenia nie wywierają skutku w przewi­dzianym czasie, albo gdy powodują inny skutek, np. ból, pieczenie, obrzęk skóry itp.

Kiedy należy zwracać się 0  poradę do lekarza dermatologa?

Choroby skóry objawiają się na jej powie­rzchni widocznymi zmianami, które ogól­nie nazywa się wykwitami. Mogą to być zmiany w normalnym zabarwieniu skóry, przebarwienia lub odbarwienia w postaci plam różnego kształtu i rozmiarów, mogą to też być grudki, guzki, guzy, bąble, pę­cherze, krosty, łuski, owrzodzenia i blizny. Niektórym wykwitom towarzyszą: świąd, pieczenie lub ból. Często jednak, nawet przy poważnych zmianach, np. nowotwo­rowych, chory nie odczuwa żadnych dole­gliwości. W wielu różnych chorobach skó­ry wykwity okazują tak duże podobień­stwo, że tylko doświadczony dermatolog,

1          to czasem dopiero na podstawie dodat­kowych badań, może ustalić właściwe roz­poznanie i sposób leczenia.

Zawsze czyste przybory toaletowe, jak: ręczniki do górnej i dolnej połowy ciała, gąbki, rękawice kąpielowe, grzebień i szczotka do włosów, są przedmiotami osobistymi, przeznaczonymi do użytku dla jednej osoby.

W pielęgnowaniu skóry, prócz mycia, rów­nie ważne jest zapewnienie swobodnego dostępu powietrza do możliwie najwięk­szej powierzchni ciała oraz unikanie tak przegrzewania, jak i nadmiernego oziębia­nia oraz ucisku. Istotną rolę odgrywa w tym dobór odzieży i pościeli. Szczegól­nie ważne jest chronienie stóp, zwłaszcza przez noszenie właściwego obuwia. Ciasne obuwie naraża stopy na odmroże­nie w chłodnych i wilgotnych porach roku, a w ciepłych okresach może być jedną z przyczyn grzybic skóry.

Do mycia skóry głowy oprócz zwykłych, powszechnie używanych mydeł toaleto­wych, są produkowane mydła lecznicze z dodatkiem siarki, dziegciu, ichtiolu oraz mydła ziołowe, a także szampony, również zawierające środki lecznicze. Codzienną kąpiel powinno się odbywać wieczorem w wodzie o temperaturze ok. 37°C, kończąc ją krótkim prysznicem chło­dniejszą wodą. Codziennie rano należy umyć twarz wraz z uszami i szyją, klatkę piersiową ze szczególnym uwzględnie­niem dołów pachowych, okolic narządów płciowych, odbytu oraz nóg. U mężczyzn i chłopców po okresie pokwitania co­dzienne mycie powinno uwzględniać tak­że żołądź i wewnętrzną powierzchnię na­pletka. Szczególnie staranną higienę po­winny zachowywać kobiety w czasie mie­siączki. Używanie rękawicy kąpielowej, a także miękkiej szczotki z włosia do mycia pleców i nóg korzystnie pobudza ukrwie-nie skóry. Podobnie działa krótkie spłuka­nie lub natrysk chłodną wodą na zakończenie kąpieli. Po myciu ważne jest do­kładne osuszenie skóry, szczególnie mię­dzy palcami stóp. W gorących porach roku dobrze jest używać talku jako zasypki do stóp.

Zasady pielęgnowania zdrowej skóry

W warunkach życia współczesnego społe­czeństwa skóra człowieka jest stale nara­żona na zanieczyszczenia, a także na kon­takt z substancjami chemicznymi o dużej szkodliwości. Ochrona przed nimi nie za­wsze leży w możliwościach poszczegól­nych ludzi, dlatego szczególne znaczenie ma właściwe pielęgnowanie skóry. Naj­ważniejsze jest utrzymywanie czystości całego ciała, głównie za pomocą wody i mydła.

Mydło z wodą w postaci piany tworzy z łojem pokrywającym naskórek zawiesinę, która daje się łatwo spłukać, a tym samym usunąć zanieczyszczenia skóry. Woda 0  dużej zawartości soli wapnia i magnezu, tzw. twarda woda, utrudnia tworzenie się piany. Dlatego trzeba ją przegotować albo dodać boraksu  (1  łyżeczka boraksu na 1  l wody).

Do mycia lepiej nadaje się woda miękka, jaką jest woda deszczowa lub stopiony śnieg (nie są one jednak zdatne do użycia w większych miastach i obszarach uprze­mysłowionych ze względu na zanieczysz­czenie atmosfery).

Znane są też przypadki wcześniejszego nagłego osiwienia, podo­bnie jak nagłej trwałej utraty owłosienia pod wpływem gwałtownych przeżyć psy­chicznych. W starszym wieku, równolegle z przerzedzeniem włosów na skórze głowy, zmienia się rodzaj włosów na tułowiu i kończynach, zwłaszcza u mężczyzn. Stają się one twardsze, sztywne, szczeciniaste. U kobiet zaznacza się to czasem na twarzy, zwłaszcza w obrębie górnej wargi i brody. Paznokcie u osób starszych tracą połysk, występuje zgrubienie i kruchość płytek. Tworzą się na nich podłużne, rzadziej po­przeczne pobruzdowania.